A është Prizreni udhëtimi më i bukur i vjeshtës në Ballkan?

Imagjino një mëngjes të freskët vjeshte. Diku afër lumit po piqet bukë e ngrohtë, ezani dhe kambanat e kishave përzihen në të njëjtin ajër të qetë, dhe askush nuk po të zë karrigen në shesh. Turmat e verës kanë shkuar në shtëpi, dhe Prizreni më në fund merr frymë. Ja një plan tre-ditor për ta shijuar pikërisht kështu: qyteti i vjetër në këmbë, një udhëtim me autobus lart në mal, dhe një ndalesë e lehtë rrugës për në shtëpi.

Pse Prizreni është më i bukur kur ikën vera

Në gusht qyteti është plot. Festivali i filmit mbush çdo shesh, dhe kafenetë buzë lumit nuk kanë asnjë tavolinë të lirë. Në vjeshtë, Prizreni u kthehet sërish vendasve. Mëngjeset janë të freskëta, pasditet ende mjaft të ngrohta për t'u ulur jashtë, dhe kodrat përreth zverdhen e skuqen.

Të arrish atje është pjesa më e lehtë. Në një ditë të zakonshme jave, rreth 30 autobusë tanë nisen nga Prishtina për në Prizren, për rreth 83 km rrugë. Merr një shtresë të ngrohtë dhe këpucë të rehatshme, dhe mbaje biletën e autobusit në Apple Wallet, gati edhe kur s'ka sinjal. Të gjithë autobusët për në qytet dhe prej tij i gjen te faqja jonë e Prizrenit.

Dita 1: qyteti i vjetër, krejt në këmbë

Sot lëre hartën në xhep. Në qytetin e vjetër gjithçka është vetëm pak hapa larg.

Mëngjesi: Shadërvani para se të zgjohet qyteti

Shadërvani është zemra e Prizrenit, dhe në verë mbetet i zhurmshëm deri vonë. Në vjeshtë momenti më i mirë është herët në mëngjes, kur çezma është e qetë dhe dalin kafetë e para. Ulu, porosit një, dhe shiko si zgjohet qyteti. Pastaj ec deri te Katedralja e Zojës Ndihmëtare. Babai i Nënë Terezës ishte nga Prizreni, dhe vendasit e tregojnë me qejf këtë histori.

Mesdita: Të ka marrë uria?

Mishi në skarë është klasiku këtu, por vjeshta është edhe stina e specave. Kërko speca të pjekur në meny, dhe pyet për djathë nga Malet e Sharrit pranë tyre. Ato male do t'i shohësh nga afër nesër.

Perëndimi: ngjitu në kala nga shtegu i pasmë

Shumica ngjiten në kala drejt nga qendra, nëpër shtegun e pjerrët me gurë. Provo rrugën tjetër. Ec përgjatë lumit duke u larguar nga qendra, kalo urën dhe ndiq shtegun që ngjitet pas restoranteve Red Hill dhe Panorama, mes pemëve. Është më e gjatë, por ka hije e qetësi, dhe në vjeshtë gjethet kërcasin nën këmbë gjatë gjithë rrugës.

Nisu rreth një orë para perëndimit, pastaj zbrit nga shtegu kryesor. Rrugës kalon pranë Kishës së Shën Shpëtimtarit, një kishë e vogël e shekullit XIV në shpatin e kodrës. Shpesh është e mbyllur, prandaj shijoje nga jashtë: prej aty çatitë dhe minaret duken krejt ndryshe nga ç'duken nga maja.

Dita 2: me autobus lart në Malet e Sharrit

Pas Prizrenit, Malet e Sharrit ngrihen si një mur. Mënyra më e lehtë për t'i parë pa makinë e pa udhërrëfyes është të bësh si vendasit: të hipësh në autobus. Autobusët tanë shkojnë nga Prizreni në Bresanë, një fshat rreth 22 km larg në Opojë, një rrafshnaltë me fshatra shqiptare lart në mal.

Arsyeja për të shkuar është vetë rruga. Ajo ngjitet nga lugina, qyteti zvogëlohet pas teje, dhe kodrat marrin ngjyrë ari e kafe përreth. Atje lart fshatrat janë mbi 1,000 metra lartësi, ajri është i ftohtë e i pastër, dhe jeta ecën me ritmin e vet.

Dy gjëra që duhet t'i dish. Autobusët ngjiten dy herë në ditë nga e hëna deri të shtunën, por jo të dielën, prandaj planifikoje këtë ditë gjatë javës ose të shtunën. Dhe ka vetëm një autobus që kthehet poshtë çdo ditë, herët pasdite, prandaj nisu me autobusin e mëngjesit. Bresana është fshat i gjallë, jo vend turistik: mos prit dyqane suveniresh. Merr ujë, diçka për të ngrënë dhe një xhaketë të ngrohtë, ec nëpër rrugicat e fshatit e nëpër arat përreth, dhe shijo pamjen e majave.

Kur të kthehesh në Prizren pasdite, ec përgjatë lumit deri te rrapet e vjetër të Marashit, ku qyteti është më i gjelbër, dhe pije çajin e mbrëmjes atje.

Dita 3: Prishtina, rrugës për në shtëpi

Prizreni dhe Prishtina janë aq mirë të lidhura sa kryeqyteti përshtatet në mënyrë perfekte në ditën e fundit. Më shumë se 20 autobusë tanë në ditë shkojnë nga Prizreni në Prishtinë, edhe të dielën, në të njëjtat 83 km nga ke ardhur.

Kur të arrish, mbaje të thjeshtë dhe ec në këmbë. Nis te monumenti Newborn, merr Bulevardin e gjatë për këmbësorë Nëna Terezë përmes qendrës, dhe përfundo te Biblioteka Kombëtare, ndërtesa e çuditshme e mbuluar me rrjetë metalike që të gjithë e fotografojnë. Është një shëtitje e lehtë, dhe në një ditë me diell vjeshte bulevardi është plot njerëz që rrinë jashtë me një makiato. Pastaj je gati për rrugën drejt shtëpisë.

Truke të vogla për Prizrenin në vjeshtë

• Vishu me shtresa. Pasdite të ngrohta, mbrëmje të ftohta, dhe male edhe më të ftohta, ndonjëherë të gjitha në të njëjtën ditë.
• Kujdes me ndërrimin e orës. Ora kthehet një orë prapa të dielën, më 25 tetor. Pas kësaj errësohet rreth një orë më herët, prandaj nisu më herët edhe për në kala.
• Ditën e malit planifikoje nga e hëna deri të shtunën. Të dielën nuk ka autobusë për në Bresanë.
• Ngjitu në mëngjes. Autobusi i vetëm i kthimit niset herët pasdite.
• Mbaj kartëmonedha të vogla e monedha. Dyqanet e fshatit dhe kafenetë e vogla rrallë duan kartelë.
• Mos prit që çdo kishë të jetë e hapur. Kishat e vogla si ajo e Shën Shpëtimtarit shpesh janë të mbyllura, prandaj planifiko t'i shohësh nga jashtë.

Çka të bësh dhe çka jo

• Bëje: mbulo shpatullat e gjunjët dhe hiq këpucët kur viziton një xhami.
• Bëje: thuaj po kur dikush të qeras me çaj. Kështu të thonë 'mirë se erdhe' në Prizren.
• Shmang: hyrjen në xhami gjatë namazit. Prit derisa të mbarojë.
• Shmang: fotografimin e njerëzve në fshatra pa i pyetur më parë.
• Shmang: shtigjet e larta malore i vetëm në vjeshtën e vonë. Bora atje lart mund të vijë herët.

Pyetje të shpeshta

A ia vlen të vizitosh Prizrenin në vjeshtë?

Po. Rrugët janë më të qeta se në verë, moti është i mirë për ecje, dhe kodrat e malet përreth qytetit janë plot ngjyra.

Sa ftohtë është në Prizren në tetor dhe nëntor?

Ditët zakonisht janë të buta, por mbrëmjet ftohen, dhe malet janë edhe më të ftohta. Merr një xhaketë të ngrohtë dhe prit borë në majat e larta nga fundi i vjeshtës.

Sa ditë më duhen?

Dy ditë mjaftojnë për qytetin e vjetër dhe udhëtimin me autobus në mal. Shto një ditë të tretë nëse do të ndalesh në Prishtinë rrugës për në shtëpi.

Si mund t'i shoh Malet e Sharrit pa makinë?

Hip në një nga autobusët tanë nga Prizreni për në Bresanë, në rrafshnaltën e Opojës. Ata nisen dy herë në ditë nga e hëna deri të shtunën, dhe një autobus kthehet poshtë çdo pasdite.

A mund të lëviz nëpër Prizren pa makinë?

Po. Qyteti i vjetër shijohet më së miri në këmbë, dhe autobusët tanë e lidhin Prizrenin me Prishtinën dhe me fshatrat lart në mal.

A më duhet bileta e printuar e autobusit?

Jo. Biletat tona janë dixhitale, dhe në iPhone mund ta ruash tënden në Apple Wallet, që ta kesh gjithmonë afër.

Qëndro i lidhur

Tani e di ku të shkosh, çfarë të hash dhe çfarë të anashkalosh. Po kur të duhet harta, autobusi i radhës apo një telefonatë e shpejtë në shtëpi? eSIM-i ynë për Kosovën të mban online që nga dita e parë, pa pasur nevojë të kërkosh Wi-Fi. Meqë lexove deri këtu, merr diçka ekstra: shkruaj BLOG10 kur ta blesh. Cilin vend do ta vizitosh i pari?